เปิดโปงกับดักความเชื่อนักพนัน เขย่าวงการลงทุนดิจิทัล

26 ตุลาคม 2025 — ชุมชนผู้ลงทุนดิจิทัลในเมือง Amioun ทางตอนเหนือของประเทศเลบานอนเผชิญแรงกระทบเมื่อกลุ่มนักลงทุนท้องถิ่นรายงานการสูญเสียมูลค่าหลายล้านดอลลาร์ หลังตัดสินใจเพิ่มการซื้อ-ขายตามความเชื่อที่ผิดพลาดเกี่ยวกับแนวโน้มราคา ซึ่งผู้เชี่ยวชาญชี้ว่าเป็นผลจากแนวคิด Gambler’s Fallacy ที่เข้าใจผิดเกี่ยวกับความน่าจะเป็น

เหตุการณ์เริ่มขึ้นในวันที่ 20 ตุลาคม เมื่อกลุ่มสมาชิกสมาคมนักลงทุนท้องถิ่น “Amioun Digital Investors” รายงานความผันผวนสูงของสินทรัพย์ดิจิทัลชนิดหนึ่ง สมาชิกจำนวนมากอ้างว่าการลดลงของราคาติดต่อกันหลายวันหมายความว่าต้องมีการฟื้นตัวในเร็วๆ นี้ จึงร่วมกันลงทุนเพิ่มในระดับมาก ส่งผลให้เกิดแรงซื้อชั่วคราวตามมาด้วยแรงขายอย่างหนักเมื่อราคายังคงร่วงต่อเนื่อง

มูฮัมมัด อัล-ราฟี (Muhammad Al‑Rafi) ประธานสมาคมให้สัมภาษณ์ว่า “สมาชิกส่วนใหญ่ตัดสินใจบนพื้นฐานความหวังและการคาดเดา ว่า ‘ต้องมีการกลับตัว’ หลังจากการขาดทุนต่อเนื่อง ซึ่งในภายหลังพิสูจน์ว่าไม่เป็นจริง” เขาระบุว่าสมาชิกกว่า 120 คนได้รับผลกระทบโดยรวม

ศาสตราจารย์ Lina Haddad นักสถิติจากมหาวิทยาลัย Beirut Technical กล่าวกับผู้สื่อข่าวว่าพฤติกรรมครั้งนี้เป็นตัวอย่างชัดเจนของ Gambler’s Fallacy (ข้อผิดพลาดของนักพนัน) ซึ่งเกิดจากการตีความเหตุการณ์สุ่มเป็นรูปแบบมีความหมาย “เหตุการณ์ในอดีตที่เกิดขึ้นแบบอิสระไม่ส่งผลต่อความน่าจะเป็นของเหตุการณ์ในอนาคต แต่ผู้คนมักเห็นรูปแบบและสรุปผลอย่างผิดๆ” เธอกล่าว

ในบริบททางทฤษฎี นักเขียนและนักปรัชญาเกี่ยวกับความไม่แน่นอน Nassim Nicholas Taleb เคยเตือนผ่านแนวคิดเรื่อง Randomness ว่ามนุษย์มีแนวโน้มตีความความบังเอิญเป็นความหมาย และประเมินค ความเสี่ยงอย่างผิดพลาด การอ้างอิงถึงงานของ Taleb ถูกนำมาพูดคุยในวงสัมมนาท้องถิ่นเมื่อวันที่ 24 ตุลาคม โดยผู้จัดงานเน้นย้ำความสำคัญของการแยกความแตกต่างระหว่างรูปแบบจริงกับความผันผวนแบบสุ่ม

Gambler’s Fallacy เกิดจากอะไร?

Gambler’s Fallacy เกิดจากความลำเอียงทางความคิด (cognitive bias) และการเข้าใจผิดเกี่ยวกับความน่าจะเป็น (probability): ผู้คนเชื่อว่าเหตุการณ์สุ่มที่เกิดขึ้นซ้ำๆ จะต้องมีการกลับตัวหรือสมดุลในอนาคต ตัวอย่างเช่น เชื่อว่าหลังจากการออกผลตัวเลขเดิมติดต่อกัน หลักน่าจะเปลี่ยน ทั้งที่ในทางสถิติเหตุการณ์อิสระแต่ละครั้งมีความน่าจะเป็นเท่าเดิม

ผู้เชี่ยวชาญแนะนำมาตรการป้องกัน เช่น การให้ความรู้พื้นฐานด้านความน่าจะเป็น การใช้ระบบบริหารความเสี่ยงที่เข้มงวด และการปรึกษาที่ปรึกษาทางการเงินที่มีกรอบการวิเคราะห์เชิงปริมาณ เพื่อหลีกเลี่ยงการตัดสินใจตามความรู้สึกหรือความเชื่อผิดๆ เกี่ยวกับโชค

เจ้าหน้าที่ในหน่วยงานกำกับดูแลการเงินระดับภูมิภาคระบุว่าเหตุการณ์ใน Amioun จะถูกนำไปเป็นกรณีศึกษาเพื่อปรับปรุงมาตรการให้ความรู้แก่ผู้ลงทุนและพิจารณานโยบายเตือนความเสี่ยงสำหรับแพลตฟอร์มการซื้อขายดิจิทัลท้องถิ่น ขณะที่ชุมชนท้องถิ่นเริ่มจัดเวิร์กช็อปให้ความรู้เรื่องความน่าจะเป็นและการจัดการความเสี่ยงตั้งแต่สัปดาห์นี้

ผลกระทบทางเศรษฐกิจของเหตุการณ์ยังอยู่ระหว่างการประเมิน แต่ผู้สังเกตการณ์เตือนว่าการแพร่เชื้อของความเชื่อผิดๆ เกี่ยวกับโชคและรูปแบบในเหตุการณ์สุ่ม อาจนำไปสู่ความเสียหายต่อการลงทุนระดับครัวเรือนและความเชื่อมั่นในตลาดท้องถิ่น หากไม่ได้รับการจัดการอย่างเป็นระบบ

ผู้นำชุมชนใน Amioun กล่าวในแถลงการณ์เมื่อวันที่ 25 ตุลาคม ว่าจะร่วมมือกับนักวิชาการและหน่วยงานกำกับเพื่อนำบทเรียนไปสู่การปฏิบัติ ทั้งการอบรมผู้ลงทุนและการออกแนวทางป้องกันเหตุการณ์ซ้ำ